ÇARŞAMBA 27 MAYIS 1998
Dünyanın en önemli şirket birleşmelerinden biri bu yılın Mayıs ayında gerçekleşti. Otomotiv sektörünün önde gelen şirketlerinden Mercedes'in üreticisi Daimler Benz'in 38 milyar dolara Chrysler'i satın almasıyla iki dev birleşti ve yeni doğan Daimler Chrysler, dünyanın beşinci büyük otomotiv şirketi oldu. Toplam 421 bin çalışanı ve yıllık 130 milyar doları bulan geliriyle DaimlerChrysler, yeni pazarlara yeni araçlarla girmek ve Daimler'in ABD'deki, Chrysler'in de Avrupa'daki pazar payını yükseltmek için çalışmalara girişti. Daimler Benz'in Başkanı Schrempp ve Chrysler'in Başkanı Eaton, Ocak ayında Detroit'teki 17 dakikalık buluşmalarında neler konuştuklarını ve şirketin geleceği hakkındaki düşüncelerini birlikte anlattılar.
İki şirketi ne kadar çabuk tek bir şirket haline getireceksiniz?
Eaton: Sanırım 3 ya da 5 yıl içinde operasyon tamamlanacak. Üretim, satış, pazarlama ve ürün mühendisliğinde Birleşme Komitemiz olacak. Birleşmeye öyle çok ani geçiş yapmayacağız. Çünkü önümüzde yeni modellerin pazara sunulması gibi bir çok önemli program var. Fakat aynı zamanda, bu iki takımı bir araya getirerek çalışmasını da sağlayacağız. Biz bir holding yaratmayacağız.
Schrempp: Uyumlu işbirliği (sinerji) için çok sabırsız olmak istemiyoruz. Biz sinerji oluşturmak isteğimizi söyledik ve bunu evrimsel bir süreçte gerçekleştirmek istiyoruz. İki şirket yılda 60 milyar dolarlık dış alım yapacak. Şimdilik mühendislik, üretim ve satış kısımlarını ayrı tutacağız. Hata yapmamak ve kendimizi bu süreçte yıpratmamak için son derece dikkatli olmak istiyoruz. Markaları birbirine karıştırmak da istemiyoruz.
Yeni şirkette nasıl tasarruf yapılacak ve gelirler nasıl yükseltilecek?
Schrempp: Bugün gazetede bizim tasarruf konusunda bilgi vermeye hevesli olmadığımız yazıyordu. Bu doğru değil. Yeni şirket, maliyetlerin düşmesinden dolayı kâr sağlayacak. Gelirlerin artmasından dolayı elde edilecek kâr 1999 için ilan ettiğimiz 1.4 milyar dolar rakamını da aşacak. Biz aslında öyle çok da birbirine yabancı iki şirket değiliz. 1995 ve 1996 yıllarında Chrysler ve Daimler'den oluşan bir takım birlikte çalıştılar. O günlerde olası bir birleşmeden bahsedilmiyordu fakat distribitörlük olasılıkları üzerinde duruyorduk.
Eaton: Daimler'in Güney Amerika'da önemli bir kamyon pazarı var ve bizim Dodge Ram ve Dakota pickup'larımızı o pazarlara sokmak istiyor. Jürgen'in dediği gibi Daimler'in Alabama'daki tesislerinde üretilen M Serisi arazi araçları talebe yetişmiyor. Bizim bu konunun düzeltilmesine yönelik düşüncelerimiz var.
Scrempp: 130 milyar dolarlık bir şirket bu ve 1999'da cironun 300-400 milyar dolar arasında olmasını bekliyoruz.
Eaton: Bu aslında şirketin kârı.
Schrempp Evet doğru, şirketin kârı. Satış ve pazarlamaya bakacak olursak, şunu görüyoruz. Mercedes'in ABD'deki Chrysler'in de Avrupa'daki payı sadece yüzde 1. Chrysler'in Avrupa'da satılabilecek çok güzel araçları var ve bizim de güçlü bir altyapımız var. Ben bu iki markayı aynı showroom'da birlikte sergilemekten bahsetmiyorum. Fakat ofisin arkasında Chrysler'e Avrupa'da yardımcı olacağız ve Chrysler de ABD'de bize yardımcı olacak. Ayrıca Latin Amerika, Avustralya ve Güney Afrika'da yeni şirket için büyük fırsatlar var.
Eaton: Aslında yeni kaynaklar, pazarlar bizim anons ettiğimiz gelirlerimizi daha da artıracak. Örneğin Afrika için Jürgen, Ram pickup'ın üzerine fabrikasyon bir gövde yerleştirilerek yeni bir araç yaratmayı öneriyor.
Öyleyse yakında Mercedes'in ABD pazarından ya da Chrysler'in Avrupa pazarından büyük bir pay alacağını söylemek mümkün
Eaton: Chrysler bunu yapabilecek. Önümüzdeki bir kaç yıl içinde bir kaç yüz bin adet otomobil, minivan ve Jeep satacağımızı tahmin ediyoruz. Mercedes yöneticileri satışlarımızı dörde katlayabileceğimizi söylüyorlar. Kesin rakamı bilmiyorum ama pazardaki payımızı ikiye katlayacağımız kesin.
Schrempp: Mercedes'in kapasitesi yeterli değil. Kapasiteyi artıracağız.
Çoğu insan bu birleşmenin küresel kapasite fazlasından doğduğunu düşünüyor, ancak gerçek etki ne olacak?
Eaton: Bunun fazla kapasiteye bir etkisi olacağını sanmıyorum. Ayrıca bu birleşmeden ekstra kapasite de doğacak. Fazla kapasite sorunu gerileyecek. Ancak bu Asya'daki ekonomik krizle mi olur Avrupa'dakiyle mi olur, bilemiyorum. Ancak, DaimlerChrysler'in fazla kapasiteye katkıda bulunacağı gerçek.
Mühendisliği, üretimi ve satışları birleştirmeye girişirken kültürleri kaynaştırmada zorluklarla karşılaşmayı bekliyor musunuz?
Schrempp: Biliyor musunuz, kültürün oynadığı rol konusunda bir parça hayret içindeyim. ABD'deki durumumuza bakarsanız, burada Kuzey Amerika Mercedes-Benz'imiz var, burada Almanlar ve Amerikalılar var, ve şimdi bir Amerikalı Yönetim Kurulu Başkanı olacak. Alabama'daki fabrikamızda çok başarılı bir uluslarası yönetim var. Aynı şeyleri düşünmeseydik dört ayda bir anlaşmaya varamazdık. İki tarafın kimyası birbirini tuttu.
Eaton: Aynı şey bizim için de söz konusu. Anlaşmayı gerçekleştiren arkadaşlarımız, kimyamızın sanılandan daha yakın olmasından dolayı heyecanlandı. Biz 1987'de AMC'yi satın aldığımızda orada Renault'un çalışanları vardı, sonra 70'lerin sonlarında Ford'dan insanlar aramıza katıldı. Yönetim kadememizin yarıdan fazlası Ford'dan geldi. Kültür sorununu azımsamıyorum, ancak bu sorunun halen çok abartıldığını düşünüyorum.
Eğer yeni şirketin çoğunluğuna Daimler değil de Chrysler sahip olsaydı. Yeni şirketin merkezi Almanya yerine ABD'de mi olurdu?
Eaton: Biz bu konuda çok açık fikirli tartışmalar yaptık. Benim bazı önyargılarım vardı. Aslında Jürgen'in de vardı. Bu nedenle bu konuyu avukatlarımıza bıraktık. Sonunda Almanya'nın en uygun yer olduğuna karar verdik.
Schrempp: Tabii biri Detroit'te diğeri Stuttgart'ta iki merkezimiz olacak. Eaton benim için Detroit'te bir ofis yapacak ben de onun için Stuttgart'ta yapacağım.
Eaton: Yönetim toplantısı ve Hissedarlar Komitesi bir ABD'de bir Almanya'da yapılacak. Yani şirketi iki merkezli yöneteceğiz.
Otomotiv endüstrisi böylesine büyük bir birleşmeyi görmemişti. Rakiplerinizin nasıl bir reaksiyon göstermesini umuyorsunuz?
Schrempp:Asya ve Avrupa'daki otomotiv şirketlerinin patronlarının demeçlerini okudum. Hepsi de bu birleşmenin üzerlerinde bir baskı oluşturacağını ve birşeyler yapmaları gerektiğini vurguluyorlardı. Japonya'daki reaksiyon ilginç. Mitsubishi'nin Başkanı "Biz de Japonya için de ya da yabancı firmalarla birşeyler yapmayı düşünüyoruz" dedi. Sanırım bu birleşme bir baskı yarattı. Herkes de bunu biliyor. Fakat ne yapacağını bilmekle, yapma fırsatını yakalamak arasında büyük bir boşluk var.