PAZAR 19 NİSAN 1998

Son 30 yılın en iyi dönemini yaşayan Amerikan ekonomisini, her biri neredeyse bir ülke büyüklüğündeki dev şirketler sürüklüyor. Fortune dergisinin "ABD'nin 500 büyük şirketi" adlı arıştırmasında ilk sırayı alan General Motors geçen yıl 178 milyar dolarlık ciro elde etti. GM'nin yıllık cirosu, Türkiye'nin 500 büyük sanayi şirketinin toplam satışlarını üç kattan fazla aşarken, Türkiye'nin 1997 yılında elde ettiği 194.3 milyar dolarlık milli gelire de yaklaştı.
Otomotivin üç devi General Motors, Ford Motor ve Chrysler'in ilk 10'da yer aldığı araştırmadan ilginç bazı notlar şöyle:
* ABD'nin en çok kâr eden şirketi petrol devi Exxon. Exxon'un kârı 1996'ya göre yüzde 12.6 artarak 8.46 milyar dolara ulaştı.
* ABD'nin en çok istihdam sağlayan şirketi, ünlü mağaza zinciri Wal Mart Stores. 119 milyar dolar satış yapan Wal Mart zincirinde tam 825 bin kişi çalışıyor. Amerikan ordusundaki asker sayısı ise 488 bin.
* 18 Mart borsa kapanış değerlerine göre General Electric 260.1 milyar dolarlık piyasa değeriyle ABD'nin en değerli şirketi. GE'nin değeri, aralarında İş Bankası, Akbank, Koç Holding, Sabancı Holding gibi yerli devlerin de bulunduğu İMKB'deki tüm şirketlerin toplam değerinin 4 katından fazla.
* ABD'nin en yüksek kâr marjıyla çalışan şirketi Bill Gates'in Microsoft'u. Geçen yıl 11 milyar 358 milyon dolarlık satış yapan Microsoft'un kârı ise 3 milyar 454 milyon dolar. Yani Microsoft, her 100 dolarlık satışından 30.4 dolar kâr sağlıyor. Ciroda 137'nci olan Microsoft, 199 milyar dolarlık piyasa değeriyle ABD'nin en değerli ikinci şirketi.
* Bazı sektörlerin en büyük şirketleri ve ciroları ise şöyle: Hazır giyimde Nike (9.2 milyar dolar), bankacılıkta Citicorp (34.7 milyar dolar), bilgisayarda IBM (78.5 milyar dolar), eğlencede Walt Disney (22.4 milyar dolar), gıdada Conagra (24 milyar dolar), hazır yemekte McDonald's (11.4 milyar dolar), otelcilikte Marriott (12 milyar dolar), iş makinelerinde Caterpillar (18.9 milyar dolar), posta hizmetlerinde UPS (22.5 milyar dolar), ilaçta Merck (23.6 milyar dolar), lastikte Goodyear (13.2 milyar dolar), menkul kıymetlerde Merrill Lynch (31.7 milyar dolar), tekstilde Shaw Industries (3.6 milyar dolar), oyuncakta Mattel (4.8 milyar dolar).
| General Motors | 178.2 |
| Ford Motor | 153.6 |
| Exxon | 122.4 |
| Wal-Mart Stores | 119.3 |
| General Electric | 90.8 |
| IBM | 78.5 |
| Chrysler | 61.1 |
| Mobil | 60.0 |
| Philip Morris | 56.1 |
| AT and T | 53.3 |
| Boeing | 45.8 |
| Texaco | 45.2 |
| S. F. Insurance | 44.0 |
| Hewlett-Packard | 42.9 |
| Du Pont | 41.3 |
| Sears Roebuck | 41.3 |
| Travelers Group | 37.6 |
| Prudential Ins. | 37.1 |
| Chevron | 36.4 |
| Procter Gamble | 35.8 |
Kârda ilk 20 (milyar dolar) | |
| Exxon | 8.46 |
| General Electric | 8.20 |
| Intel | 6.95 |
| Ford Motor | 6.92 |
| General Motors | 6.70 |
| Philip Morris | 6.31 |
| IBM | 6.09 |
| AT T | 4.64 |
| Merck | 4.61 |
| Coca Cola | 4.13 |
| S. F. Insurance | 3.83 |
| Chase Manhattan | 3.71 |
| Citicorp | 3.59 |
| Wal Mart Stores | 3.53 |
| Microsoft | 3.45 |
| Procter Gamble | 3.42 |
| American Int. | 3.33 |
| Johnson Johnson | 3.30 |
| Mobil | 3.27 |
| Bellsouth | 3.26 |