PERŞEMBE 16 NİSAN 1998
Türkiye'de de kullanımı giderek yaygınlaşan plastik ödeme kartları var ya... İşte o kartlarla harcama yapanların ABD'de kart işletmecisi kuruluşlara borç bakiyeleri 800 milyar doları geçiyor.
Türkiye'de kullanılan plastik ödeme kartları ile harcama yapanlar genelde borçlarını kısa sürede ödüyor.
ABD'de ise plastik kartlar "kredi kartı" olarak kullanılıyor. Açık anlatımıyla kredi kartı ile harcama yapana bu harcama için bir kredi açılmış oluyor. Her harcamada kredi bakiyesi (ödenmesi gereken yükümlülüğü gösteren toplam borç rakamı) büyüyor. Kredi kartı kullananlar gerektiğinde bu kart ile ATM makinelerinden (Otomatik Para Ödeme Makinelerinden) nakit para da alabiliyor. Makineden çıkan para kart sahibinin kredi borcuna ekleniyor.
Kredi kartı veren kuruluşlar, kart verirken kart alacak kişi ile sözleşme imzalıyor. Bu sözleşmede kredinin üst sınırı belirleniyor. Borç rakamındaki değişime göre aylık veya onbeş günlük ödeme taksitlerinin nasıl olacağı belirleniyor.
Kredi kartı çıkaran kuruluşlar, borç bakiyelerine farklı faiz uyguluyor. Genelde yıllık faiz yüzde 10 veya yüzde 12 dolayında.
Bankalar uzun vadeli kredilerine yüzde 7.50 faiz uygularken, kısa vadeli kart kredisinin faizinin yüzde 10 veya yüzde 12 olması bu işin cazibesini arttırıyor.
Kredi kartı çok sayıda tüketiciye yaygın biçimde kredi verme imkanı tanıyor.
Kredi kartı olmasa milyonlarca tüketicinin ihtiyaçları olduğunda teker teker bankaya gidip, kredi sözleşmesi yapmaları, bankaların da bu müşterileri teker teker izlemesi, her kredi işleminde aynı formalitenin tekrarı gerekecek.
İşte bütün bu nedenlerle ABD'de kredi kartı kullanımı her yıl yüzde 15 oranında büyüyen dev bir iş alanı yaratmış durumda.
Bu iş alanında "dev" firmalar pazar savaşı veriyor. "Citicorp" 45.5 milyon kredi kartı müşterisi ile en başta savaşıyor. Citicorp'un müşterileri üzerindeki kredisi 65 milyar dolar. (Açık anlatımıyla Citicorp'un 45.5 milyon kart sahibine kullandırdığı kredi, Türkiye'nin toplam dış borcuna eşit. Türkiye'nin dış kredileri 5-10-20 yıl vadeli, faizi yüzde 3-5-6 dolayında. Citiorp'un kredi sahiplerine açtığı krediler aylık taksitlerle ödenen, devamlı yenilenen kısa vadeli krediler. Faizleri yüzde 10-12 dolayında.)
ABD'de kredi kartı piyasasında üçüncü sırada olan "Banc One" ile beşinci sırada olan "First Chicago" şimdi birleşiyor. Ve bu birleşme sonucu "Banc One-First Chicago NBD" 39.5 milyon kredi kartı müşterisi ve bu müşteriler üzerindeki 57 milyar dolar tüketici kredisi bakiyesi ile, ikinci sıraya, Citicorp'un hemen altına yerleşiyor.
Bakınız bu devleri hangi kredi kartı firmaları izliyor: 22.3 milyon kredi kartı ve 44.5 milyar dolar kredi bakiyesi ile "MBNA" üçüncü sırada. 39.3 milyon kredi kartı ve 35 milyar dolar kredi bakiyesi ile "Novus" dördüncü, 21.5 milyon kredi kartı ve 33 milyar dolar kredi bakiyesi ile "Chase Manhattan beşinci, 23.3 milyon kredi kartı ve 22 milyar dolar kredi bakiyesi ile "American Expres" altıncı sırada. Yeni birleşen "Bank America" ile "Nationsbank" ise, bu birleşme sayesinde 20.5 milyon kredi kartı ve 22 milyar dolar kredi bakiyesi ile yedinci sıraya çıkabiliyor.
ABD'de günlük yaşamda "nakit" ödeme ortadan kalkmış durumda. Ödemelerin tamamı plastik kart ile yapılıyor. Plastik kart borcu ise, banka hesabına yatırılan gelirlerden, çek yazılarak taksit taksit karşılanıyor. Kimsenin eli paraya değmeden işler yürüyor.
Tabii olarak bu işleri yürütenler, sistemi kuranlar çalıştıranlar da "para"yı topluyor. Yarış, daha iyi, daha ucuz hizmet ile pazardaki payı büyütmek. Pazarın her yıl yüzde 15 büyümesi oyunculara yetmediğinden, birleşerek pazar payını arttırmak ve devleşmek arayışları sürüp gidiyor. Devleşenler hizmet kalitesini yükseltirken maliyeti de düşürdüğünden daha hızlı büyüme şansını elde ediyor.