PERŞEMBE 16 NİSAN 1998
RAMAZAN ÖZTÜRK
Radikal dincilerin baskısıyla yolsuzluk yaptığı gerekçesiyle tutuklanan reforumcu Tahran Belediye Başkanı Gülamhüseyin Kerbaşçi, dün öğleden sonra serbest bırakıldı. 11 gündür başkentteki Evin Hapishanesi'nde tutulan Kerbaşçi'nin serbest bırakılması için eski cumhurbaşkanı ve halen ülkenin ikinci güçlü adamı durumundaki Haşimi Rafsancani devreye girdi. Rafsancani, ülkedeki radikal dincilerle reformcular arasındaki çekişmenin odak ismi haline gelen Kerbashçi'nin serbest bırakılması için ikinci kez salı günü dini lider Hamaney ile görüştü. Görüşme sonunda Kerbaşçi'nin önümüzdeki bir kaç gün içinde serbest bırakılacağı yolunda söylentiler dolaşırken, dün aniden cezaevinden salıverildi. Ülkedeki radikal dinciler ile reformcular arasındaki çekişmenin odak ismi haline gelen Kerbashçi'nin serbest bırakılmasında eski cumhurbaşkanı Rafsancani'nin dini lider Hameney ile yaptığı iki görüşme etkin oldu.
Halkın büyük oyuyla seçilen Cumhurbaşkanı Seyit Muhammed Hatemi'nin desteklediği Kerbaşçi'nin tutuklanması, dinciler lehinde bir gelişme olarak değerlendiriliyordu. Ancak halkın büyük baskısı ve ülkenin bir iç çatışmayla karşı karşıya kalması üzerine, dengeler değişti ve yoğun tepki karşısında mollalar geri adım attı.
Böylece, İran'da Muhammet Hatemi'nin Cumhurbaşkanı seçilmesinden sonra başlayan radikallerle ılımlı reformcuların iktidar kavgasındaki en önemli dengenin halen Rafsancani olduğu iyice anlaşılmış oldu. Kerbaşçi'nin serbest bırakılması için Rafsancani'den sonra kızı Faize Haşimi de büyük destek verdi. Kargüzaranlar (icraat yapanlar) grubundaki Faize Haşimi, Tahran'da Kerbaşçi'nin 8 yıllık belediye başkanlığı sırasında yaptığı hizmetleri belgeleyen sergi açmış, Büyük ilgi gösteren halk, sergiyi barışı sembolize eden beyaz çiçeklerle süslemişti.
Kerbaşçi'nin tutuklanmasıyla, İran'da mollalara karşı ilk kez toplumsal bir dayanışma ortaya çıktı: Cumhurbaşkanı ve hükümetle bütünleşen halk, radikal dincilerin ağırlıkta olduğu devletle karşı karşıya geldi. Öğrencilerle polisler çatıştı. Hükümet tarafından halka yürüyüş yapmaları için çağrı yapıldı.
İran'daki en güçlü kurum Yargıtay. Başkanlığını, cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Hatemi'ye karşı büyük yenilgiye uğrayan Meclis Başkanı Natık Nuri tarafından desteklenen Yezdi yapıyor. Yargıtay, devletin en üst makamlarında bulunan kişiler hakkında araştırma ve soruşturma yapma yetkisine sahip. Radikal dincilerin güdümünde olan bu ve benzer kurumların karşı direnmeleri yüzünden, yenilikçi cumhurbaşkanı Hatemi'nin icraatlarının gerçekleşmesine en büyük engeli teşkil ediyor.
Uzun süredir radikal dincilerin hedefi durumundaki Kerbaşçi, eski Cumhurbaşkanı Haşimi Rafsancani tarafından göreve getirilmiş ve büyük desteğini almıştı. Yaptığı yeniliklerle Tahran'ı kısa sürede modernleştirmeyi başaran Kerbashçi, o dönemden beri radikallerin boy hedefiydi. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Kerbaşçi'nin Hatemi'ye büyük destek vermesi ise bardağı taşıran son damla oldu.