IRA'nın Hollywood serüvenleri

EMRE ERGÜL

Kuruluş tarihi 1916'lara kadar dayanıyor. Michael Collins ve arkadaşlarının önderliğinde kurulan IRA (İrlanda Cumhuriyet Ordusu) o günden bu yana Kuzey İrlanda'nın bağımsızlığı için savaş veriyor.

Amerika'nın her yıl yayınladığı "en tehlikeli terör örgütleri" listesinde önde gelen IRA, gerek İrlandalı gerekse diğer ülke sanatçılarının desteği sayesinde sempati topladı. O kadar ki, IRA militanlarının hayatları dünyanın sinema endüstrisi olan Hollywood'a da malzeme oldu. Amerikalı firmaların sponsor olduğu kimi IRA filmlerinin senaryoları İngiltere'ye destek verirken, kimi filmler de IRA'yı haklı çıkartmaya çalıştı.

IRA filmlerinin en ünlüsü ise "In The Name Of The Father" (Babam İçin) oldu. Başrollerini "Sol Ayağım" filmi ile Oscar Ödülü alan Daniel Day-Lewis'in oynadığı filmde, bir grup arkadaşın "IRA militanları" iddiasıyla hapse atılmasının öyküsünü anlatıyor. İrlandalı yönetmen Jim Sheridan, suçsuz Gerry Conlon'un (D. Day-Lewis) ve oğlunun kurtulması için gözyaşı döken bir babanın hikayesini anlattığı filmde, İngiliz polisinin işkence yaparken görüntülenmesi İngiliz medyasında geniş yankı uyandırmıştı. Filmin diğer rollerinde Emma Thompson ve Pete Postlethwaite bulunuyor. Yönetmen Sheridan-oyuncu Day Lewis'in IRA ilişikli filmleri bu kadar da değil. Geçtiğimiz yıl vizyona giren "Boxer"da (Boksör) da örgüt içine giren bir boksörün hapisten çıktıktan sonra kendini IRA'dan soyutlaması analatılıyor. Yalnızca boksörlük yapmak isteyen bu gencin IRA'nın yeniden eline düşmemesi için verdiği savaş, bol izleyici toplamıştı sinemalara.

Ve Brad Pitt... Leonardo DiCaprio'nun ortaya çıkmasıyla birlikte genç kızlar arasında reytingi azalan Pitt de Harrison Ford ile birlikta bir IRA filmi çevirmişti. "Sessiz Düşman"da, IRA militanı ile bir polisin kovalamacası anlatılmıştı. Yönetmenin IRA militanını oldukça yakışıklı biri olarak seçmesi, sinema izleyicisinin Pitt'in bir terör örgütü üyesi olduğu havasından uzak tutmuştu. Liam Neeson'un başrolünü oynadığı "Michael Collins" de örgütün kurucularından Collins'in hayatını anlatıyor. Yönetmen Neil Jordan'ın imzasını taşıyan "Crying Game"de, IRA'nın pususuna düşen bir İngiliz subayı ile bir militanın itiraflarına yer veriliyor... "The Jackel" (Çakal) filminde de Richard Gere, Amerika'nın First Lady'sini hedef alan Çakal'ı öldürmekle görevlendirilmiş bir IRA militanını canlandırdı. Beyazperde IRA'ya bariz bir destek verirken, İrlandalı rock grubu U2 ve romantik şarkıların önde gelen yorumcularından Chris de Burgh de, İrlanda'ya özgürlük verilmesi gerektiğinin altını çiziyorlar.