PAZAR 22 ŞUBAT 1998
Bugünlerde "Azerbaycan darbesi" tartışmak moda. Türkiye'de devlet içindeki çekişmelere endeksli olarak gazetelere belge ve "gizli rapor" sızdıranlar mı istersiniz; yarım yamalak bilgiyle köşelerini dolduranlar mı, yoksa "kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez" mantığı ile Haydar Aliyev'den özür dileyen, "diyet ödeyen" Türkiye Başbakanları mı...
Bu köşeyi izleyenler için hafıza tazeleyelim... 4 Nisan 1995 tarihli "Türkiye'ye saygısızlık; Azerbaycan'a baskı" başlıklı yazıdan:
"... Azerbaycan'da 12-17 Mart tarihleri arasında OMON birlikleri lideri Ruşen Cevadov'un başını çektiği bir darbe girişimi gerçekleşti... Haydar Aliyev, Demirel'in büyük desteği sayesinde ve Moskova'nın adamı Suret Hüseyinov'un askeri darbesinin arkasına sığınarak, Ebulfeyz Elçibey'in koltuğuna oturduktan sonra, Azerbaycan'ı adım adım Türkiye'nin yanından çekip, Rusya'ya ve İran'a yaklaştırma oyununa girişti... Oyun, 1993 sonbaharına kadar böyle oynanabildi. Moskova'daki iktidar mücadelesinde, Haydar Aliyev'in kartlarını oynadığı taraf, partiyi kaybedince, Aliyev-Yeltsin ilişkileri bozuldu. Azerbaycan, Rusya'dan uzaklaşarak, Türkiye'ye ve Batılı petrol şirketlerine daha fazla yanaşır oldu.
1994 Eylül ayında ise, Elçibey'in 1993 Haziranında geldiği noktaya gelindi. Hazar Konsorsiyumu ile petrol çıkartma anlaşması yapıldı. İlk Rus (Muttalibov) yanlısı darbe girişimi yapıldı. Haydar Aliyev, o tarihte Ruşen Cevadov'un saf değiştirmesiyle vartayı atlattı. Bu kez, Türkiye ile İran arasında denge oyununu, Azerbaycan petrol şirketi SOCAR'ın hisselerini kullanarak oynadı. Azerbaycan'ın payına düşen yüzde 30 hissenin yüzde 10'unu Rus şirketi Lukoil'e vermişti. Türkiye ve İran'a yüzde 5'lik vaatlerde bulundu.
Amerikan desteğiyle, Baku-Ceyhan petrol boru hattı ağırlık kazanınca, Tansu Çiller, yüzde 5'e heveslendi. ..Vaat tutulmadı. Yıldızları barışmayan Çiller ile Aliyev'in arası daha da şekerrenk hale geldi ve o günlerde darbe girişimi sahneye kondu. Yine de Türkiye, frene bastığı için darbe hedefine ulaşamadı..." Darbenin hemen ertesinde 31 Mart 1995'de "Azerbaycan'da ne, niçin oluyor?" başlıklı yazıdan:
"... Darbeye kalkışacağı (Ruşen Cevadov), 15 gün öncesinden Ankara'da da, Washington'da da biliniyordu. Türkiye'de bazı kesimlerden destekleri vardı ve ittifakı içine Ebulfez Elçibey'in Halk Cephesi'ne de çekmek istedi. Muttalibov yandaşları işin içine girdi. Türkiyeli dostları, Elçibey yandaşlarına, Ruşen Cevadov'a destek vermemelerini istedi. Türkiye, darbeyi arkalamadı. Bu sayede, Aliyev, postu kurtardı..."
Darbeden bir ay önce, 11 Şubat 1995 tarihli "Kafkasya'nın "zayıf halkası" Azerbaycan" başlıklı yazıdan...
"... Bir Rus kozu olarak Ebulfez Elçibey'e karşı darbe amacıyla kullanılan Suret Hüseyinov, Dağıstan'da üslenmiş vaziyette .. Ayaz Muttalibov'a gelince, o, Moskova'da sırasını bekliyor. Azerbaycan'da ortada devlet de bulunmuyor. Bu şartlar altında vuran kazanıyor. .. İpleri elinde tutan Azerbaycan Petrol Bakan Yardımcısı İlham Aliyev. Yani Haydar Aliyev'in oğlu. Bir başka deyişle, Haydar Aliyev'in kendisi. Azerbaycan'ın parası, Haydar Aliyev'in yakın çevresinin komisyonlarına gidiyor kuşkusu yaygın..."
Şimdi sıkı durun, darbeden altı ay öncesine gidelim... 9 Ekim 1994; yazı başlığı "Encyclopedia Politica Azerbaycana": "... Rusya'nın ve KGB'nin etkisi bariz olan OMON birliklerinin komutanı Ruşen Cevadov, Baku'da bir darbe girişiminde bulunabilir. Bu, Rusya'nın kullanabileceği "üçüncü araç"tır. 22 Eylül yazısı bu köşede yayınlandıktan sonra, "tarafları" iyi tanıyan bir resmi kaynak, beni arayarak, bir süre önce Ankara'da temaslarda bulunan Ruşen Cevadov'un "ülkücü" olduğunu bildirdi... Araştırdım ve Ruşen Cevadov'un "savaş ağaları"ndan biri olduğunu, bir ucu eski Cumhurbaşkanı Ayaz Muttalibov'a ulaşan "Baku mafyası"nın uzantısı olduğunu, KGB'den "ülkücüler"e ulaşan geniş bir çıkar şebekesiyle bağlantılı bulunduğunu öğrendim..."
Ve, 22 Eylül 1994'te "Türkiye'nin yeni Azerbaycan sınavı": "... Azerbaycan'ın şu anda o kadar hassas bir iç dokusu var ve Haydar Aliyev, demokratik ilkeleri eliyle bir kenara iterek öylesine keyfi ve kaba bir baskı yönetimi oluşturdu ki, kendisine karşı harekete geçecek "Rus yanlısı" güçler önünde onu destekleyecek pek az kişi bulabilecek. Haydar Aliyev'in dayanabileceği ünlü OMON birlikleri olabilir. OMON birlikleri, KGB tarafından yetiştirilmiş "şok" birlikler. ..OMON birliklerinin komutanı Ruşen Cevadov, koyu bir Moskova yanlısı olarak tanınıyor. ..Ruslar, Ruşen Cevadov'u kullanarak, işi Baku'da da bitirebilirler..."
Şimdi, geriye doğru tekrar okuyun; bu işte Haydar Aliyev dahil, kimsenin elinin temiz olmadığını herhalde göreceksiniz...