PAZAR 21 EYLÜL 1997
Pakistan'ın görevden alınan kadın başbakanı Benazir Butto ve cezaevinde bulunan kocası Asıf Ali Zardari'nin, sadece İsviçre'ye 80 milyon dolar, yani 13.6 trilyon lira kaçırdığı ortaya çıkardıGün geçmiyorki, Pakistan'ın ilk kadın başbakanı olan Benazir Butto ve adı "Bay yüzde 10"a çıkan cezaevindeki kocası Asıf Ali Zardari'yle ilgili bir yolsuzluk haberi dünya basınında yer almasın. Son olarak Butto çiftinin İsviçre'deki 80 milyon dolarlık banka hesabı ortaya çıkarıldı.
Benazir Butto ve Karaçi'de cezaevinde tutulan kocası Asıf Ali Zardari'nin İsviçre'deki banka hesapları Pakistan Hükümeti'nin başvurusu üzerine geçen hafta donduruldu. İsviçre, Butto Ailesi'nin hesaplarından para çekilmesini ya da aktarma yapılmasını yasakladı.
Bu işlemi memnuniyetle karşılayan Pakistanlı yetkililer, Butto çiftinin ülkeden kaçırdığı para miktarının böylece ortaya çıkacağını söylediler. Yetkililer, İsviçre'ye kaçırılan para miktarını 50 milyon dolar olarak tahmin ettiler. Ancak Fransız Le Monde Gazetesi'nde yayınlanan bir haberde, Benazir Butto, eşi Asıf Ali Zardari ve annesi Nusret Butto'nun sadece İsviçre'deki banka hesaplarında 80 milyon dolar, yani 13.6 trilyon lira bulunduğu belirtildi. Söz konusu paranın 4 ayrı bankaya yatırıldığı da ortaya çıktı.
Pakistan'daki yetkililer bu paranın yasadışı yollardan elde edildiğini ileri sürüyorlar. Benazir Butto ise, İsviçre bankalarındaki hesaplarıyla ilgili yaptığı açıklamada, söz konusu paraların yolsuzlukla elde edildiği iddialarını yalanladı. Butto, "Bu paraların kanuni yollardan kazanılmadığına ilişkin ortada kanıt yok" dedi.
Bir dönem Pakistan'ın el üstünde tutulan politikacısı Benazir Butto şimdi İsviçre bankalarında ortaya çıkan paralar ve İngiltere'deki mal varlığı yüzünden zor durumda. Bir dönem Pakistan'ın el üstünde tutulan politikacısı olan Benazir Butto bu duruma nasıl geldi? Bu sorunun yanıtı Benazir'in yaşam öyküsünde.
Pakistan'ın zengin ailelerinden birinin çocuğu olarak dünyaya gelen Benazir Butto, İngiltere'de Harvard ve Oxford gibi dünyanın sayılı okullarında eğitim görerek Batı kültürüyle yetişti. Ünlü bir politikacı olan babası Zülfikar Ali Butto'nun bir askeri darbe sonucu idam edilmesi üzerine yurtdışında sürgün hayatı yaşamaya başladı.
Butto ve ailesi bu acı yıllardan sonra 1986'da Pakistan'a döndü ve kahramanlar gibi karşılandı. Politikaya atılmak için çalışmalar başlatan Benazir Butto, aldığı Batı kültürünü reddedercesine ülkesindeki en muhafazakar kesimleri de arkasına aldı. Bunu ailesinin seçtiği damat adayı Asıf Ali Zardari ile İslam geleneklerine uygun olarak evlenerek bir kez daha gösterdi. Böylece İslamcı fanatiklerin bile takdirini kazandı.
Benazir Butto 1986'da babasının kurduğu Pakistan Halk Partisi'nin başına geçip seçime girdi ve Müslüman bir ülkenin ilk kadın başbakanı oldu. En büyük rakibi olan Ziya ül Hak'ın esrarengiz bir uçak kazasında ölümünün ardından seçim tam anlamıyla zaferle sonuçlanmıştı. Ancak bundan sonraki politik hayatı iniş ve çıkışlarla geçti.
İlk olarak 1990 yılında kocasının karıştığı yolsuzluk olaylarından dolayı başbakanlıktan uzaklaştırıldı. Ancak sonraki seçimlerde tekrar başbakan oldu. Butto'nun politik hayatını en çok zora sokan, yolsuzluk ve rüşvet olayına karışan eşi Asıf Ali Zardari oldu.
İktidarı sırasında hakkındaki yolsuzluk iddiaları kanıtlanamayan Buttolar'ın daha önce İngiltere'de şato aldıkları ortaya çıkarılmıştı. Kocası Zardari'nin şatoyu 4 yıl önce vergi kaçakçılarının cenneti Isle of Man'deki bir firma aracılığıyla aldığı anlaşıldı. Ele geçirilen belgelere göre 350 dönümlük bir araziye kurulan Rookwood Malikanesi'nin satış muamelesi Londralı bir avukat tarafından yapılmıştı. 2 kral dairesi, 7 yatak odası, 26 dönümlük özel parkı, uçak pisti, tenis kortu ve yüzme havuzu olan şatonun etrafı 2.5 metre yükseklikte parmaklıklarla çevriliydi. Şato ayrıca Pakistanlı bodyguardlar ve video kameralarla korunuyordu.
200 milyon dolar rüşvet
Emlak tutkunluğuyla bilinen ailenin, bu şatonun yanı sıra Güney Fransa'da bir evi, Normandiya bölgesinde de arazileri ortaya çıkarıldı. Zardari'nin ayrıca kendi anne babasının adına Londra'nın lüks semtlerinden Mayfair'de bir ev aldığı iddia edildi. At ticareti, arazi alımları ve emlak yatırımlarıyla uğraşan Zardari, iş dünyasının ve ordunun tepkisini üzerine çekiyordu.
Zardari'nin dış ülkelerdeki firmalarla yaptığı her anlaşmadan şahsına komisyon alması nedeniyle adı "Bay Yüzde 10"a çıkmıştı. Özellikle askeri yetkililer Zardari hakkında ağır suçlamalarda bulunuyorlardı. İddialara göre, Pakistan'a 32 adet Mirage 200 savaş uçağı satacak olan Fransız firmasından astronomik miktarda rüşvet istiyordu. Bu rüşvet miktarı ise 200 milyon dolar olarak telaffuz ediliyordu. Zardari, ülkede Benazir'den sonraki sözü geçen ikinci kişiydi ve ekonominin iplerini eline geçirmişti. Bu nedenle rüşvet iddialarına kesin gözüyle bakılıyordu.
Geçen Kasım ayında Cumhurbaşkanı Faruk Leghari, halktan gelen baskılar sonucu anayasal yetkisini kullanarak Butto'yu tekrar başbakanlık görevinden aldı. Karşıt gösteriler, ülkedeki grevler, öz kardeşi Murtaza ve 6 adamının polisle çatışmada öldürülmesi, en önemlisi milletvekili ve Yatırım Bakanı olan kocası Zardari'nin 200 milyon dolarlık bir rüşvet olayına karışması onun sonunu hazırlayan en önemli etkenler oldu.
Görevden almayla birlikte Buttolar hakkındaki iddialar sesli olarak söylenmeye ve gündeme yerleşmeye başladı. Butto'nun yerine gelen Nawaz Şerif başkanlığındaki yeni hükümet büyük bir istekle Butto ve eşi Zardari hakkındaki yolsuzluk dosyalarını soruşturmaya başladı. Önce Zardari tutuklanıp cezaevine konuldu ve hakkında dava açıldı.
Pakistan yetkilileri Butto Ailesi'nin mal varlığının asıl önemli bölümünün İngiltere ve bu ülkeye bağlı Virgin Adaları'nda bulunduğunu belirledi. Yetkililere göre, İngiliz şirketleri ile Buttolar arasında "Örtülü ilişkiler" var. Ancak İngiliz Hükümeti, Buttolar'ın mal varlığını dondurmayı reddetti.
Benazir Butto, geçen yıl Eylül'de kardeşi Murtaza'nın polisle girdiği çatışmada öldürülmesinden de sorumlu tutuldu. Hatta Şubat ayında Yüksek Mahkeme'de bu konuda ifade verdi. Butto kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddederek kardeşinin polis tarafından planlı bir şekilde öldürüldüğünü ileri sürdü.
Cinayet ve yolsuzluk iddialarıyla karşı karşıya olan Benazir Butto ve eşi Zerdari Butto, Pakistan'ı 186 milyar dolarlık bir borcun altına sokmakla da suçlanıyor. Bu borcu ödemek için her Pakistan ailesi 2500 dolar ödemek zorunda.
Butto çiftinin Karaçi'de büyük bir evi var. Bilawal's House diye oğullarını adını taşıyan bir evleri daha bulunuyor. Karaçi yakınlarındaki Larkana ve Navabşa'da büyük arsaları var. Bir kısmı aileden kalma bu arsalara Butto daha sonra eklemeler yapmış. Buttolar'ın ayrıca Londra'da Surrey Palace adında büyük bir eve sahip oldukları söyleniyor. Butto, yaklaşık 3.5 milyar dolar değerindeki bu evin varlığını reddediyor.
Pakistan'a yakın çevrelerden alınan bilgilere göre Benazir Butto ve eşi Zerdari Butto'nun yargılanmaları sonunda suçlu bulmaları durumunda, bütün mal ve para varlıklarına el konulması gündeme gelecek.
Öte yandan Pakistan'da ismi yolsuzluğa karışan yalnızca Butto'lar değil. Başbakan Nawaz Şerif'in partisi olan Müslüman Birliği'ndeki bazı politikacıların da yolsuzluk yaptığı ileri sürülüyor. Şerif'in Butto davalarına gösterdiği hassasiyeti kendi partisindekilere de göstermesi isteniyor. İddialara göre, Pakistan'ın 3 yıl önce Fransa'dan toplam değeri 943 milyon dolar olan 3 denizaltı satın alması sırasında bazı politikacılar da rüşvet yedi.