"Taharet", temiz olmak, temizlik demektir. Temizlik İslamiyet'de önemlidir. Zira, (Peygamber efendimize atfolunan bir hadise göre), temizlik "dinin yarısıdır". İslam dininde iki türlü "taharet" (Temizlik) vardır: (1) Hadesten (hükmi -manevi bir pislikten / taharet, (2) Cismani ve maddi taharet.
İslam dinine göre küçük ve büyük aptesten sonra taharet gerekir. Gene dine göre bu taharet, ya taş ve toprak ile (isticmar) ya da su ile (istinca) yapılır.
Müslüman Türklerin geleneği, su ile taharetlenip, "taharet bezi ile kurulanmaktır.
Şimdi "tuvalet kağıdı" çıktı, Tuvalet kağıdı, "taharet bezi"nin yerini aldı... diyeceğim ama diyemiyorum. Çünkü alamadı. Türkiye'de halen toplam nüfusun sadece yüzde 20'si tuvalet kağıdı kullanıyor. Nüfusun yüzde 80'i gene eski usul "taharetleniyor".
İstanbul Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ve Bölge Hıfzısıhha Enstitüsü Mikrobiyoloji bölümü öğretim üyelerinden Dr. Erbaydar, uzman Çelik, Uzman Miroğlu, uzman Boduroğlu'nun Prof. Dr. Güray başkanlığında yaptıkları bir araştırma, taharet bezi kullananların yüzde 75'inin ellerinde tifo, paratifo, hepetit gibi hastalıklara ve barsak enfeksiyonlarına yol açan bakterilerin ürediğini ortaya koyuyor. Kağıt kullananların ellerinde bakteri görünme oranı yüzde 3'e kadar düşüyor. Tekrar kullanılan taharet bezleri mikrop üremesine yol açıyor, taharet sonu iyi yıkanmayan eller, mikrobun yayılmasını sağlıyor.
Çare: Öncelikle taharet bezi yerine tuvalet kağıdı kullanmak. Sonra taharetlenme usulünü modernleştirmek. Çünkü yabancılar tuvalet kağıdını "kuru" kullanıyor. Müslümanlar su olmadan taharetlenmiyor. Uzmanların bulduğu ara yol, önce kağıt ile kuru temizlik, arada sulu temizlik, nihayet kağıt ile kurulanma şeklinde.
İlk tuvalet kağıdı ABD'de 1857 yılında üretildi ve piyasaya sürüldü. Fakat ticari olarak 1880 yılında "Scott" kardeşlerin ürettikleri kağıtlar yaygın kullanma gördü. İkinci Dünya Savaşı sonu Avrupa tuvalet kağıdı ile tanıştı. 1960'lı yıllarda SEKA, tuvalet kağıdına benzer, mavimsi, lastik gibi bir kağıt üretmeye başladı. (Ankara'da bu kağıdı "torpil ile" bulurduk.) Türk tuvalet kağıdını 1970 yılında Eczacıbaşı Topluluğu'nun "İpek Kağıt" tesisini kurması ile kullanmaya başladı.
İki firma entegre üretim yapıyor. İpek Kağıt ve Toprak Kağıt: İpek Kağıt'ın pazar payı yüzde 60, Toprak Kağıt'ın yüzde 25 dolayında. Kalan yüzde 15'lik pazarı, ithal veya yerli bobini keserek üretim yapan yerel firmalar paylaşıyor.
Türkie'de tuvalet kağıdı, peçete, havlu, mendil olarak kişi başına toplam temizlik kağıdı tüketimi 590 gr. Batı Avrupa ülkeleri bunun 17 katı daha fazla temizlik kağıdı kullanıyor.
Türkiye'de tuvalet kağıtı tüketimi kişi başına 3 rulo. Batı Avrupa ülkelerinde kişi başı tuvalet kağıdı tüketimi 26 rulo. Türkiye'de genelde nüfusun yüzde 20'sinin tuvalet kağıdı kullanması bir yana, üst gelir grubunda bile tuvalet kağıdı tüketimi ortalama ortalama yüzde 37 gibi düşük bir çizgide.
İpek Kağıt firması, temizlik kağıdını halka tanıtmak için evlere bedava havlu ve tuvalet kağıdı dağıtıyormuş. 1992 yılından 1997 yılına kadar 1.1 milyon haneye tuvalet kağıdı, 350 bin haneye kağıt havlu ücretsiz olarak dağıtılmış. Hanelere yapılan bu örnek kağıt dağıtımından sonra, tuvalet kağıdı alışkanlığı olmayan her 100 kişiden 44'ünün tuvalet kağıdı kullanmaya başladığı, kağıt havlu kullanmayan her 100 kişiden 35'inin kağıt havlu satın aldığı görülmüş.
Tuvalet kağıdı tüketiminde gelirin etkisi var ama, alışkanlık daha da önemli. Örneğin Yunanistan'da kişi başı Milli Gelir bizimkinin 5 katı iken, temizlik kağıdı tüketimi bizimkinin 23 katı. İspanya'da yaşayanların kişi başı Milli Geliri bizimkinin 7 katı iken, temizlik katı tüketimi 20 katı.