IMF Türkiye Masası Şefi Martin Hardy, Türkiye'deki emeklilik yaşının çok genç olduğunu ısrarla vurgulayarak, "38 yaşında emeklilik dünyanın neresinde var" diye sordu.

OKAN MÜDERRİSOĞLU

IMF Türkiye Masası Şefi Martin Hardy, yapısal ekonomik reformların en önemli adımı olarak gördüğü sosyal güvenlik sistemi konusunda Çalışma Bakanlığı ve SSK yöneticilerini bir hayli terletti. Hardy, SSK'daki temasları sırasında, yeni hazırlanan emeklilik yasasındaki yaş hadlerinin yetersiz olduğunu ısrarla savundu ve "38 yaşında emeklilik dünyanın neresinde var?" diye sordu.

SSK yöneticileri, IMF'yle gerçekleşen görüşmede kadınlarda 50, erkeklerde 55 olarak öngörülen emeklilik yaşının kısa dönemde değişmeyeceği ancak geçiş sürelerinin arttırılacağı mesajını verdiler. Emeklilik yaşında geçiş sürelerinin 5'er yıllık dilimler halinde düzenlenmesi, geçmiş dönemde kazanılmış haklar nedeniyle kadınlarda 41 yaş olarak ortaya çıkan taban yaşın 43'e, erkeklerde 43'ten 45'e çıkarılması SSK'nın yeni hedefleri arasında yeraldı.

SSK yönetimi ayrıca, prim tavanı uygulaması yerine yüzde 10 sabit kesinti yapılması üzerinde çalışıldığını da IMF uzmanlarına anlattı. İşçi ücretlerine yapılan zamların SSK'nın prim tahsilatına aynı oranda yansımadığını kaydeden SSK uzmanları, "Prim hesabında alt-üst limiti kaldırıp, oranı yüzde 10'a düşürsek daha çok tahsilat yapabileceğiz. Taşeronlaşma, kaçak işçi problemlerinin önüne geçebileceğiz. İşçi ücretlerindeki reel gelişmeyi SSK pirim gelirlerine eş zamanlı olarak yansıtabileceğiz" dediler.

Dürüst rakamlar

Çalışma Bakanlığı bürokratları, IMF'nin Türkiye'deki sosyal güvenlik modelini ayrıntılı olarak bilmediğini, önceden hazırlanan standart tablolardaki bilgileri kullandıklarını belirterek, "Maaş bağlama sistemini, mali dengeyi sordular. Çapraz sorularla bizi yokladılar. Ancak, herşey şeffaftı ve dürüst rakamlar verildi" dediler.

SSK açıklarının 700 trilyon liraya ulaşacağı uyarısını yapan IMF Heyeti Başkanı Hardy'e, açıklarının kapatılmasına dönük bir plan da sunuldu. Bu yıl bütçeden 321 trilyon lira destek alması kararlaştırılan SSK'nın, IMF'ye sunduğu ancak "kısa vadeli geçici önlemler" olarak eleştirilen nakit akış şemasında şu tahminler dikkati çekti:

- SSK'nın gayrimenkullerinin satışına imkan veren yasal düzenleme yürürlüğe girdi. Yılsonuna kadar 50 trilyon liralık arsa, bina, sosyal tesis satışı yapılabilecek.

- Prim borçlarının affına ilişkin yasal çalışma yapıldığı açıklandı ve SSK'nın tahsilatları ciddi biçimde aksadı. 280 trilyon liralık prim alacağının 182.5 trilyon lirası KİT ve belediyelerde toplanıyor. TBMM'de görüşülen yasa uygulamaya girdiği andan itibaren yılsonuna kadar taksitler halinde 150 trilyon lira tahsil edilebilecek.

- 1997 yılında prim karşılığı olmayan 160 trilyon liralık sosyal yardım zammı ödemeleri Hazine'ye devredilecek. Ödemeler sabitleştirilecek ve karşılıksız maaş ödemesi 2000 yılına kadar sona erecek.

- 506 Sayılı SSK Yasası'nda yapılması düşünülen değişiklikle aktüer dengeye doğrudan etki eden kesinti oranları ve sağlık ödemelerinde sağlacak tasarrufla 50 trilyon lira kaynak yaratılacak.