Amerika Dışişleri Bakanı Albright "Laik Türkiye Batı'ya sağlam şekilde demir atması son derece önemlidir" diyerek Avrupalı liderleri açık şekilde uyardı.

NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı'na katılmadan önce Avrupa Birliği Komisyonu yetkilileriyle dün sabah Brüksel'de geniş kapsamlı bir görüşme yapan ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright, "Laik Türkiye Cumhuriyeti'nin Batı'ya sıkı bağlarla bağlı olmasının son derece önemli görülmesi gerektiğini" söyledi.

Komisyon Başkanı Jacques Santer, dış ilişkilerden sorumlu üye Hans van den Broek, dış ekonomik ilişkilerden sorumlu üye Leon Brittan'ın da katıldıkları görüşmede, AB-ABD ilişkileri, Avrupa para birimi ve ekonomisi gibi konuların yanı sıra dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşanan sorunlar ele alındı.

Kıbrıs sorunu

Avrupa'nın "özgür ve bütün kalmasının" önemine değinen Albright, "Laik Türkiye'nin Batı'ya sağlam demir atması çok önemlidir" dedi. Kıbrıs sorununa da değinen Albright, sorunların sürdüğünü, ancak 1997'nin bir çözüm başlangıcı olacağını umut ettiğini söyledi.

Hans van den Broek da, Türkiye-AB ilişkilerinin son durumu hakkında bilgi verdi ve bu ilişkilerin bugünkü durumunun iç açıcı olmadığını, zorluklar yaşandığını söyledi. Broek, "Sorunların aşılması ve Türkiye dosyasında ilerleme kaydedilebilmesi için ABD'nin etkisini kullanmasını" istedi.

Görüşmelerde, NATO'nun genişlemesi konusunda ABD'nin "paralellik sürecini" savunduğu dikkat çekti. Amerikalı bakan, NATO'ya giremeyen ülkelerin AB'ye tam üye alınarak bir "teselli mükafatı" verilmesi zihniyetinden uzak kalınmasını isterken, NATO ve AB'nin genişleme süreçlerinde parallellik gereğini vurguladı. AB komisyonu yetkilileri ise parallellik fikrini benimsemediklerini ve farklı süreçlerin söz konusu olduğunu ifade ederek, AB'nin genişlemesinin siyasi bir iradeden kaynaklanacağını belirttiler.

Genişleme süreci

NATO ve AB'nin genişlemesi tartışmalarında Türkiye'nin tavrının özel olarak gündeme gelmediği belirtildi. Komisyon yetkilileri, görüşmelerde, "ABD ve AB'nin laik Türkiye ile ilişkilere verdikleri önemin vurgulandığını, sorunlar karşısında endişelerin dile getirildiğini, Türkiye ile bağların kuvvetlendirilmesinin ve ilişkilerin derinleştirilmesinin her iki taraf için de büyük önem taşıdığının ifade edildiğini" bildirdiler.

Komisyon yetkilileri, ABD'li bakanın, "AB'nin genişlemesi ve Türkiye konusundan birlikte söz ettiğini, Türkiye konusuna en ön planda ağırlık verilmesini istediğini" belirttiler ve Komisyon'un da, "laik Türkiye'nin Batı'ya bağlılığına verdiği özel önemi vurguladığını" açıkladılar.

Burns'ün demeci

Öte yandan ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nicholas Burns, Türkiye ile Yunanistan'ın aralarındaki sorunları barışçı bir şekilde çözümleyebileceklerine inandığını belirterek, ABD'nin bu konuda çaba göstermeye devam edeceğini söyledi.

Burns, Atina'da yayınlanan Elefteros Tipos gazetesine verdiği demeçte, Türkiye ile Yunanistan'ın aralarındaki anlaşmazlıkları önce kendi aralarında çözümlemeleri gerektiğini bildirdi. Sözcü, "Ancak, biz de buna yardımcı olabilirsek memnun oluruz. İki ülke ilişkilerinin düzelmesi için Türkiye ve Yunanistan ile barışçı bir şekilde işbirliği yapabileceğimize inanıyoruz" dedi.

"Türkiye istikrarlı"

Kıbrıs sorununun çözüme kavuşturulmasının, ABD Dışişleri Bakanı Madeleine Albright için öncelik arzeden bir konu olduğunu ifade eden Burns, bakanın 1977 yılının Kıbrıs sorunu için bir çözüm yılı olacağına inandığını belirtti. Burns, Yunanistan ile Türkiye arasında gerginliğe neden olan Kardak krizini, "zor ve karışık" bir konu olarak tanımladığı demecinde, bu sorunu önce Yunanistan ile Türkiye'nin kendi aralarında ve adil bir şekilde çözümlemeleri gerektiğini söyledi.

Türkiye'de askeri darbe söylentileriyle ilgili bir soru üzerine, ABD'nin genel olarak Türkiye'nin istikrarlı bir ülke olduğuna inandığını ifade eden Burns, "Türkiye'deki demokrasinin, Avrupa ve NATO ile olduğu kadar, bizimle olan ilişkileri için de önemli olduğuna inanıyoruz. Türkiye'nin yakın bir müttefiki olarak, olayları çok dikkatle izliyoruz. Türk demokrasisi varolmaya devam edecektir. Bu, bizim güçlü inancımızdır" dedi.