İhracat atağı Munzur Dağları'na kadar sıçradı. Şafak Aşireti, Munzur dağlarında 3 bin metre yükseklikteki yaylalarda üretilen bin yıllık geçmişi olan tulum peynirini ambalajlayıp New York'a sattı. Sadece Aralık ayında 20 ton peynir satan aşiret, 1997 yılında 350 tonluk ihracat hedefledi.

Doğu Anadolu'nun bin yıllık geçmişi bulunan geleneksel ürünü tulum peyniri, Türkiye'nin ihracat kalemleri arasına girdi. Şafak Aşireti tarafından Erzincan, Tunceli ve Erzurum'un üç bin metre yükseklikteki yaylalarında üretilen tulum peyniri, aşiretin ileri gelenlerinden Ulukaya Ailesi tarafından ABD'ye ihraç edilmeye başlandı.

1996'da 3.5 milyon marklık ihracat gerçekleştiren Ulukaya Ailesi'nin sahibi olduğu Şafak Ticaret, geçen Aralık ayında 20 ton peynir ihracatı gerçekleştirdiği ABD'ye, 1997 içinde 350 ton ürün satmayı planlıyor.

30 milyon koyun

Tulum peyniri Doğu Anadolu'da Erzincan, Elazığ, Erzurum ve Tunceli'de yaşayan bir milyona yakın nüfusu olan Şafak Aşireti'nin temel geçim kaynağı. Yarı göçer olarak yaşayan aşiret, Nisan ayı ile Ekim sonlarına kadar, ortalama üç bin metre yükseklikteki Munzur Dağı yaylalarına çıkarak, tulum peyniri imalatı yapıyor. Yaklaşık 30 milyon Karaman koyununun sahibi olan aşiret, bütün yaz döneminde toplam 12 bin tonluk tulum peyniri üretimi gerçekleştiriyor.

Yüksek yaylalarda kekik otu ile besledikleri Karaman koyunlarını gündüz sıcağında uyutup gece otlatan aşiret böylece en makbul tulum peynirini üretiyor. Elde edilen süt koyunun bağırsağından çıkarılan ve Şilav adı verilen doğal maya ile karıştırılıyor. Bir yaz döneminde her bir koyundan 24 kilo yaş peynir elde ediliyor. Ardından bütün bir yıl depolarda muhafaza edilen peynirler ağırlıklı olarak yurt içi pazara sunuluyor.

Aşiretin ileri gelenlerinden Şafak Ticaret'in sahibi Muzaffer Ulukaya, iki yıl önce uzun çalışmalarının sonucunda Almanya'ya kilosu 6.5 marktan 500 ton tulum peyniri sattıklarını ve ihracatın tadını ilk Almanya'da aldıklarını söylüyor.

"Bu aşiretimiz içinde büyük umut oldu. Çünkü artan maliyetleri kaldıramaz olmuştuk. Yaylalar dahi milyarlarla ifade edilen rakamlarla kiralanmaya başladı" diye konuşan Ulukaya, "Daha sonra yeni pazar arayışlarımızı sürdürdük. Peynirimize Avrupa Standartlarına Uygunluk Belgesi de aldık. Ve ardından gözümüzü ABD pazarına diktik" dedi. Ulukaya, Munzur'dan New York'a uzanan ihracat yolunu ise şöyle anlattı:

ABD'ye ihracat

Kardeşler arasında görev dağılımı yaptık. ABD'de bulunan iki kardeşimiz vasıtası ile geçen Aralık ayı içerisinde New York'a tulum ve beyaz peynir numunesi gönderdik. Beğenildi. ABD'ye yaklaşık 20 ton mal gönderdik. 100 bin dolara yakın döviz elde ettik. Bu yılki hedefimiz beyaz ve tulum peyniri olarak 350 tona kadar çıkmak. Rakamlar şimdilik küçük ama herşey yavaş yavaş. ABD pazarına girmek kolay değil." dedi.

Ambalaj sorunu

İhracatta yaşadıkları en büyük sorunun paketleme olduğunu, Avrupalı'nın kendi standartları ölçüsünde paketlenmiş ürüne ağırlık verdiğini dile getiren Ulukaya, "Ürünümüze güveniyoruz. Avrupalı'nın damak zevkine hitap edebildik. Ancak göz zevkine hitap edebilmek için peyniri modern paketlerde satmamız şart" diye konuştu.

Erzincan'da paketleme fabrikası kurmak için harekete geçtiklerini söyleyen Ulukaya, "Biz bu konuda üzerimize düşeni yaptık. Ancak devlet verdiği teşvik sözünü yerine getirmedi. Devlet sözünü tutarsa fabrika bir an evvel bitecek. O zaman ihracatımız ikiye, üçe katlanacak. İddia ediyoruz, bu gerçekleşirse ilk yıl için bölgeden göç yüzde 50 azalacak, diğer yıllarda hiç kalmayacak" şeklinde konuştu.