kapat
   
SABAH Gazetesi
 
    Yazarlar
    Günün İçinden
    Ekonomi
    Gündem
    Siyaset
    Dünya
    Spor
    Hava Durumu
    Sarı Sayfalar
    Ana Sayfa
    Dosyalar
    Arşiv
    Etkinlikler
    Günaydın
    Televizyon
    Astroloji
    Magazin
    Sağlık
    Cuma
    Cumartesi
  » Aktüel Pazar
    Otomobil
    Sinema
    Çizerler
Bizimcity
Sizinkiler
emedya.sabah.com.tr
Google
Google Arama
 
Refik Durbas @ SABAH
 

Nobel'in gizemi

Alfred Nobel'in kurucusu olduğu ve "hiçbir milliyet mülahazası olmaksızın" 1901 yılından beri verilen "Nobel Ödülleri", dünyada en çok konuşulan ödüllerin başında gelmekte... Ama doğrusunu söylemek gerekirse ödüller dağıtılırken "Kriterleri nedir?" sorusunun yanıtını kimse pek doğru dürüst verememekte... On yıl kadar önce Türkiye Yazarlar Sendikası yönetim kurulundayken bir İsveç ziyaretinde merak edip ödüllerin dağıtıldığı mekanı ziyaret etmiş, yine de "kriter"in esrarını çözecek doyurucu bir cevaba ulaşamamıştım. Söylenen şuydu: İsveç Bilimler Akademisi'nin üyesi yaklaşık yüz kişi, ödüle aday kişiyi en az beş yıl izlemeye alıyor, bütün yapıtlarını ya da yaptıklarını inceledikten sonra mesela tek kitabına değil de hayatı boyunca bir bütün olarak yazdıklarına ödülü veriyor. Dominique Roux, "Bahçeşehir Üniversitesi Yayınları" arasında Mehmet Ali Kılıçbay'ın çevirisiyle çıkan "İktisadın Nobeli" başlıklı çalışmasında Nobel Ödülü alan iktisatçıların kısa hayat öyküleriyle iktisat bilimine yaptıkları katkıları anlatırken ödülün bu "kriter gizemi"ni bir nebze olsun açıklamaya çalışıyor.

EN BÜYÜK ÖDÜL BARIŞA
Bilindiği gibi Nobel Ödülleri, Alfred Nobel'in ölüm tarihi 10 ekimde Stockholm'de fizik, kimya, tıp, edebiyat ve ekonomi; Oslo'da da "barış" adına verilmekte... A. Nobel, 27 Kasım 1895'te düzenlenip imzalanan ve 30 Aralık 1897'de Stockholm'de açılan vasiyetnamesinde ödülün kriterlerini şöyle açıklıyordu: "Sermaye, vasiyetnamemi yürütecek kişiler tarafından çok güvenilir plasmanlar halinde yatırılacak ve faiz, her yıl, bir önceki yıl esnasında insanlığa en büyük yararı dokunmuş kişilere ödül olarak dağıtılacaktır. Bu faiz beş eşit parçaya bölünecek ve şu şekilde dağıtılacaktır: Fizik, kimya ve fizyoloji veya tıp ödülleri, en önemli keşfi yapmış olana verilecektir. Barış ödülü, halkların kardeşliği, sürekli orduların kaldırılması veya azaltılması ve barış kongrelerinin kurulması ve yaygınlaştırılması konularında en çok veya en iyi çalışana verilecektir." Dominique Roux, ilginç bir eksikliğe de dikkat çekiyor: Nobel Ödülleri içinde matematiğin bulunmamasını nasıl açıklamalı? "Çoğunlukla ileri sürülen neden şudur" diyor Roux, "A. Nobel matematik ödülünü istememiştir, çünkü karısı, bazen de metresi olduğu söylenilen bir kadın onu aldatmış veya dönemin ünlü bir matematikçisi olan Gosta Mittag - Leffler'in uğruna terk etmiştir." Roux'un da altını çizdiği gibi elbette bu hikaye hiçbir tarihsel gerçekliğe dayanmamakta... Asıl nedeni mi? O da ödüllerin gizemi misali "İktisadın Nobeli" kitabının sayfaları arasında kalsın...

YAZARIN ÖNCEKİ YAZILARI
 Para, el kiri mi?   / 10-10-2004
 Şair, şiirin nerede?   / 03-10-2004
 Müzik yelpazesinde Türk popu   / 26-09-2004
 Bir eylül hikayesi   / 19-09-2004
 Anneler bilir ölümü...   / 12-09-2004
 Dikili'de "barış" festivali   / 05-09-2004
 Kentler ve edebiyat   / 29-08-2004
 Şiir ve ihanet   / 22-08-2004
 Nobel'in gizemi   / 15-08-2004
 Ortak işaretler   / 08-08-2004
    Aktüel Pazar Yazarlar
    Güncel
  » Hobi
    Röportaj
    Gurme
    İyi Yaşa
ALİ POYRAZOĞLU
Elveda dünya merhaba kainat
Geçen hafta Türk...
FİKRET AYDEMİR
Passaporta'nın İlk Konuğu
Uluslararası Edebiyat Evi'nin...
STELYO BERBERAKİS
Sofya'dan Ab Merdiveni
Bulgaristan AB adaylığı...
GÜNTAY ŞİMŞEK
Burası Vegas önce para sonra gas
Las Vegas - Amerika...
Eklem ağrılarından kurtulun
Eklem ağrılarından kurtulun
Aşırı hareket, çok az kilo ve ağırlığın bir tarafa yüklenmesi gibi...
Erkekler de 'liposuction'la biçimli vücuda kavuşuyor
Erkekler de 'liposuction'la biçimli vücuda kavuşuyor
Zayıflamak ve vücudunu şekle sokmak için erkekler de artık estetik...
Sadece Ramazan'da aranmaktan sıkıldım
Kantoyu 7'den 70'e herkese sevdiren Nurhan Damcıoğlu, yeni bir şov ve...
Fotoğraf çektirirken önce utandım
Rana Pirinççioğlu ünlü yıldızların fotoğrafçısı Nihat Odabaşı'nın...
Kış modasında 50'lere dönüş
Kadife, kürk, yılan derisi, krokodil, dantel ve satenin vazgeçilmez olduğu 2005...
Güneş Sanem'e güldü
İki haftadır yağmurlarda çekim yapmaktan bir hal olmuştum. Sonunda güneş yüzünü...
 
    Günün İçinden | Yazarlar | Ekonomi | Gündem | Siyaset | Dünya | Televizyon | Hava Durumu
Spor | Günaydın | Kapak Güzeli | Astroloji | Magazin | Sağlık | Bizim City | Çizerler
Cumartesi | Aktüel Pazar | Sarı Sayfalar | Otomobil | Dosyalar
   
    Copyright © 2003, 2004 - Tüm hakları saklıdır.
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.