kapat

11.05.1999
Anasayfa
Son Dakika
Haber İndeksi
Yazarlar
Günün İçinden
Politika
Ekonomi
Dünyadan
Spor
S u p e r o n l i n e
Magazin
I H Y
Sofra
L E I T Z
Bizim City
Sizinkiler
Para Durumu
Hava Durumu
İşte İnsan
Astroloji
Reklam
Sarı Sayfalar
Arşiv
Hazırlayanlar
Sabah Künye
E-Posta

1 N U M A R A
Z D N e t  Türkiye
A T V
M i c r o s o f t
Win-Turkce US-Ascii
© Copyright 1999
MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.
Emekliye çalışıyoruz
Krizle vergi toplamakta zorlanan devlet, aldığı 100 liralık verginin 30 liralık bölümünü sosyal güvenliğe aktardı. Bu oran geçen yıl 20 seviyesindeydi

Cüneyt TOROS

Vergi tahsilatı bu yıl kriz ve peşin vergi etkisiyle azalırken, devlet harcamalarının bir türlü küçültülememesi bütçeyi zorluyor. Yılın ilk çeyreğinde devletin toplam gelirlerinin yüzde 23.4'ü sosyal güvenlik kuruluşlarına aktarılarak bu alanda yeni bir rekor kırıldı. 1997-98 yıllarında yüzde 16.4 seviyesinde olan bu oran, vergi tahsilatında bu yıl yaşanan sorunlar nedeniyle iyice yükseldi. İlk üç ayda Sosyal Sigortalar, Emekli Sandığı ve Bağkur'a 701 trilyon lira aktarıldı.

Devletin en önemli harcama kalemi olan faiz ödemeleri de yılın ilk çeyreğine rastlayan yüklü itfalar nedeniyle yeni bir rekora imza attı. Toplam gelirlerinin yüzde 78'i faiz ödemelerine gitti. Zaten faiz ile sosyal güvenlik kuruluşlarına yapılan ödemeler üst üste konduğunda gelirden daha fazla harcama yapılmış oldu.

Vergi toplanamadı
Bütçenin içinde bulunduğu durumun temel nedeni vergi gelirlerindeki reel düşüşten kaynaklandı. Vergi gelirleri ilk üç ayda geçen yılın aynı dönemine göre 90'lı yılların en düşük seviyesinde sadece yüzde 34.4 artabildi. Geçen yılın aynı döneminde artış yüzde 137, 97'de ise yüzde 106 olmuştu. Özellikle gelir vergisinin yoğun olduğu ilk üç aylık dönemde faiz gelirleri bu kadar yüksekken vergi gelirlerinin artmaması IMF'nin bile dikkatini çekmişti. Yetkililer petrol fiyatlarındaki düşüşün akaryakıt tüketim vergisini etkilemesinin de vergi gelirlerinde reel düşüşe yol açtığını belirtiyorlar. Bir de ekonomik durgunluk ile nisan ayına sarkan tahsilat rakamları düşüşte önemli rol oynadı.

Hizmet hep aynı
Yılın ilk çeyreğinde sosyal güvenlik kurumlarınca gerçekleştirilen transferler 701 trilyon olurken, toplam gelirleri 2.9 katrilyona olarak gerçekleşti. Bu kadar yüklü transferlere rağmen hizmet kalitesinde ve prim tahsilatlarında sorunlar bitmezken, önümüzdeki yıllarda sosyal güvenlik reformunun yapılmaması halinde artık Türkiye'nin bu yükü kaldıramama noktasına geleceği belirtiliyor. 1995 yılında sosyal güvenliğe aktarılan fonların toplam gelire oranı yüzde 9.8 iken 1997 ve 1998 yıllarında bu oran yüzde 16.4 olmuştu. Miktar sürekli artmasına rağmen sıradan vatandaş Emekli Sandığı, Sosyal Güvenlik Kurumu ve Bağkur'dan istediği hizmet ve desteği alamıyor.

Bu yılki durgunluk nedeniyle vergi tahsilatlarında reel artışın zor olduğunu belirten uzmanlar, buna karşın sosyal güvenlik ve faiz ödemelerinde düşüş olmamasının bütçeyi zorlamaya devam edeceğini belirtiyorlar.

Öncelik sosyal güvenlik olmalı
Sosyal Sigortalar Kurumu eski genel müdürü Kemal Kılıçdaroğlu, yeni hükümetin Sosyal Güvenlik Reformu'nun acil olarak çıkarması gerektiğini söyledi. Kılıçdaroğlu, reformun belkemiğini oluşturan emeklilik yaşının yükseltilmesinin en az 5 yıllık bir dönem içerisinde etkisini gösterebileceğini söyledi.


Copyright © 1999, MERKEZ GAZETE DERGİ BASIM YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. - Tüm hakları saklıdır