CUMARTESÝ 14 ÞUBAT 1998
Karadeniz'in "Türkçe" öyküsü Kýrým Türk tatarlarýyla baþlar... Yýllar akýp gider, Osmanlý'nýn gül kokulu Karadeniz kýyýlarýný terkeder. Buralardan yola çýkan kitlesel göç dalgalarý ta Anadolu kýyýlarýna vurur.
Batu Han'ýn kurduðu halký Türkçe konuþan Altýn Ordu devleti ile Kýrým Hanlýðý'nýn torunlarýndan 50 bin kadarý, Romanya'nýn Dobruca'sýnda ve Tuna ötesi þehirlerde sürdürmekteler bugün hâlâ yaþamý. Bulgaristan'ýn kuzey kýsmýnda yaþayan Türklerin de çoðu onlardan...
Kýrým Türklerinin önderlerinden olup bu konuda çok deðerli yedi eseri bulunan Müstecip Ülküsal'ýn on yýl önce bana verdiði rakam, Türkiye'nin Ýstanbul, Eskiþehir, Ankara, Bursa, Merzifon, Kastamonu gibi þehirleriyle diðer pekçok kasabasýnda beþ buçuk milyon Kýrým asýllý Türkün bulunduðuydu... Ve bu insanlarýn herbirinin aný sandýðýnda artýk unutulmaya yüz tutan bir esaret öyküsü, bir göç destaný yazýlýydý...
Kýrým'ýn Türklerden tamamen arýndýrýlmasý, 18 nisan 1944 sürgünüyle olmuþtu. 300 bin Kýrým Türkü, iþgalci Almanlarla iþbirliði yapmakla suçlanarak Stalin'in emriyle bir gecede sürgüne gönderilmiþti.
Yüzde 46'sý yolda öldü.
Osmanlý devri dahil tarihte ilk kez bir Türk baþbakaný dün Kýrým'ý ziyaret etti.
Sovyetler Birliði'nin daðýlmasý sýrasýnda ellerini çabuk tutup Kýrým'ý Ruslardan kaçýran Ukrayna, eski imparatorluðun en deðerli limanlarýna sahiptir bugün.
Bir tarafýnda Almanya liderliðindeki Avrupa'ya katýlacak olan Polonya, diðer tarafýnda da Rusya... Yeni Ukrayna'nýn bölgedeki en yakýn müttefikinin Türkiye olduðunu kavramak zor deðil ve Kýrým Kýrým Türkleri bu iliþkinin baþrolünde.
Geçmiþe bakarsak, Kýrým'ýn Osmanlý hakimiyetine giriþi 1424 yýlýnda. Lehistan (Polonya) ve Rusya'nýn bundan ne çok rahatsýz olduðunu tahmin etmek zor deðil; araya sýkýþan Ukraynalýlar, bu üç devletten hangisini güçlü gördülerse ona yanaþarak baðýmsýzlýklarýný korumaya çalýþmýþlar.
Ne zamanki 1699 Karlofça anlaþmasýyla Osmanlý buralaradan çekilmiþ, Ukrayna'nýn kaderi Ruslarla Polonyalýlarýn eline geçmiþ.
Kýrým Hanlýðý'nýn Osmanlý himayesinden çýkmasý ise 1774 Küçük kaynarca Anlaþmasý ile...
Ve bugün. 1944'de topyekžn vatanlarýndan sürülen Kýrým Türk tatarlarý, yavaþ yavaþ geri dönmekteler. Bu kavuþmaya Türkiye'nin sembolik katkýsý, bin adet konut projesiydi. Türkiye'deki Kýrýmlý Türklerin de desteðiyle mutlaka tamamlanmasý gereken bir proje bu.
Son olarak da "Tatarlar müstakil bir kavim midir, yoksa Türklerin veya Moðollarýn bir boyu mudur?" tartýþmasýna katký olsun diye birkaç cümle:
Yedinci yüzyýldan kalan Orhun anýtlarýnda Otuz tatar ve dokuz tatarlar gibi boy ve kavim adlarýndan söz edilmiþ. 11 ve 13'üncü yüzyýldaki Arapça eserler de konuþtuklarý dile bakýlarak Tatarlarýn Türk boyu olduðunu söylüyorlar. Bazý tarihçiler ise Moðal kaný ile Türk kanýnýn karýþmasýndan geriye Tatarlarýn kaldýðýný söylemekteler.
Sonuç olarak bir toplumun aidiyetinde en belirleyici unsur anadilidir. Bugün Tatar denilen Kýrým Türklerinin anadili Türkçedir.